Pizagor ve Deli Saçmaları!

Atilla Atalay ve Sıdıka müstesna kişiler nazarımda. İlişkimiz, yılların ister istemez ayırdığı ve araya bir soğukluk girdiği farz edilen ama tekrar karşılaşıldığında küskünlüklerin, karşılıklı suçlamaların yaşanmadığı, unutuluşların sorgulanmadığı, kaldığı yerden devam eden dostluklar gibi. Yirmi yıl öncesinin hissiyatını yaratıp yaratamayacağının ürkekliğiyle bir türlü elime alamadığım, kitaplığımdaki taa Telos dönemi baskılarının bir denemesiydi birkaç ay önceki ‘Sıdıka’ yeniden okuması. Hayal kırıklığı yoktu. Genç bana nasıl hitap ettiyse olgunluğuma da o kadar iyi gelmişti... Sonra ikincisi geldi; DUP DUP ÇEDENE. Berserk’in ‘sert’ içeriği nedeniyle artık raflarda olamayan dördüncü sayısının peşinde kendimi karşısında bulduğum, sahaf rafından beş liraya çekip çıkardığım bir kitap. Hiç beklenmedik. Tamamen plansız. İlkinden sonra bu yeni kitaba daha bir hevesliyim sanki. Okuyorum. Gerçi benimki pek de okuma gibi değil, o kadar keyifli gidiyor ki hikayeleri tüketmek için zamana karşı ...

Dylan Dog Old Boy dönemi… Müfettiş Bloch’un o hep diline pelesenk ettiği emekliliğine  nihayet   kavuşmasıyla, koltuğunu dolduran Carpenter’ın Dylan Dog’a şarlatan gözüyle bakmasıyla birlikte kahramanımız adına olumsuzlaşan koşullarla, Xabaras’ın yerini alan John Ghost gibi yeni karakterlerle ve değişen konjonktürle birlikte depresif, nevrotik ve değişim düşmanı Dylan Dog’un on yıllar sonraki yeniden doğuşu... 'Old Boy' olarak etiketlenmesiyle birlikte övgülerin de artması, Dylan Dog’a ‘şimdilik Maxi düzleminde kalmak koşuluyla da olsa’ dönmeme vesile oldu. Hikaye yapısında beklediğim - umduğum farklılaşmayı henüz deneyimleyemesem de Groucho'nun halihazırdaki absürt karakteri özelinde bambaşka bir duruma denk geldim... Bonelli ekolünde sadece Legs Weaver ile sınırlı olduğunu sanıyordum ancak Groucho da dördüncü duvarı aşabilen çizgi karakterler arasına girmiş... Gerçi bir sonraki karede 'çizgi roman temalı şakalar yapamayacak mıyız!' minvalinde bir l...

Fantastik Dörtlü – Alfa Yayınları Kısım 17 İzlenimler - Notlar Fantastik Dörtlü’nün, k uvvetle muhtemel çevirmen maharetiyle  ‘Dördüncü Duvar’ı yıkıp geçtiği bir panel de var... Manitası Frankie Raye’in, üvey babasının bilinçaltına iterek unutmasını sağladığı güçlerinin bilinç düzeyine çıkmasıyla birlikte Johnny Storm’un ilk aklına gelen eniştesi Reed Richards’ın kapısını çalmak olur. Serinin onbeşinci kitabında yeralan bu 'çevirisiyle efsane' panelle, Reed'in Raye tetkiklerini takiben Fantastik Beşli'nin gelişi müjdelenir. Ancak süreç Frankie Raye’i Galactus’un Terrax’tan boşalan haberciliğine doğru itecektir, hem de geride gözü yaşlı ve dağılmış bir sevgili bırakarak... Ve sadece bu topraklarda, Alfa Yayınları Fantastik Dörtlü okurları tarafından Reed Richards dördüncü duvarı aşabilen sınırlı sayıdaki Marvel karakterlerinden biri olarak bilinecektir...

Marvel evreninin en kudretlilerinden Galactus da dördüncü duvarı yıkan karakterler arasına katılmış, 'The Unbeatable Squirrel Girl' ün 7. sayısında ropdöşambırı üzerinde içkisini yudumlarken okurla muhabbette... Eğlenceliye benziyor... Mevzuyla ilgili önemli hatırlatma: Dördüncü duvarı yıkmak, bir tiyatro - sinema – televizyon - roman ya da çizgiroman kurgusunda yer alan bir karakterin doğrudan izleyiciye veya okuyucuya hitap etmesi ve olayların bir kurgudan ibaret olduğu gerçeğinin hatırlatılması anlamına gelen terimdir.

Çizgiroman sonsuz olasılıklı, sonsuz esneklikte bir mecra. ‘Çizgiroman tadında’ tabiri de konuya ilgisiz ya da hasbelkader ilgili taraflar nazarında bile kabul görmeye başladı çizgiromanın yükselişiyle birlikte. İfade, absürtlüğün, inanılmazın, gerçeküstülüğün, olağandışılığın kabul gördüğünü hatta takdir edildiğini barındırıyor bünyesinde.. Hemen yazalım bir senaryo.. Halley kuyruklu yıldızı aslında bir gezegen yutucudur ve her 75 yıllık döngüsünde büyük bir açgözlülükle ve sonsuz bir kinle dünyaya yaklaşmaktadır. Ancak ‘Yüce ve Kadim Büyücüler Konseyi’ de 75 yılda bir toplanıp Halley’yi yolundan saptıracak ayini gerçekleştirmektedir. Ancak Halley’in bu geçişi öncesinde büyük bir talihsizlik yaşanmış, konseyin yedi ‘Yüce ve Kadim Büyücü’sünden biri henüz genç diyebileceğimiz 857. yaşında karşıdan karşıya geçerken 06 OKZ 666 plakalı aracın altında kalmıştır. ‘Yüce ve Kadim Büyücüler Konseyi’ ise erken gelen bu ölüme hazırlıklı değildir, dünya kaçınılmaz bir yok oluşa doğru yakla...

Sevgili duvar sürüngenimizin ve o dönem yavuklusu olan Kara Kedi'nin de dördüncü duvarı yıktığı bir kapağı varmış... Spectacular Spider-man #86 (1984) Muhtemelen tek sayılık, eğlencelik, devamının geldiğini sanmıyorum...

Bu sefer önce notumu vereyim, 7.9/10.. Albüm hakkında ilk söyleyebileceğim, karakterleri öğrendiğimde hikayeden beklediğimin bu olmadığı ama buna rağmen hoşuma gittiği. Beğenme nedenim de belli; ezber bozan her alternatif kurgu nazarımda takdir edilesi.. 17. Yüzyıl, Japonya ve sıkıcı basitlikte bir zamanda yolculuk teması olmaksızın Wolverine – Hulk – Punisher – Psylocke ve Deadpool.. Benzer bir çağ ve ambiyans değişimi Neil Gaiman’ın kaleminden de hayat bulmuştu. 1602 kurgusunda karakterler hatırlanacağı üzere hala fantastikti, az çok tanıdığımız gibilerdi, sadece çağa özgü bir adaptasyon söz konusuydu. Albümü okurken aslında birkaç yüzyıl farkıyla aşina olduğumuz Marvel evrenine dalıyorduk.. 5 Ronin’de ise durum apayrı. Ölememek gibi, bir yerlerde hep tetikte bekleyen ve kontrolü yitirdiğinde ortaya çıkan canavar gibi, zihin okumak gibi gayet tanıdık ve alelade olmayan durumların yarattığı acabalarla, galibalarla başlıyor ve ilerliyor sayfalar: Acaba pençeler ne zaman ç...

Legs Weaver, Nathan Never evreninin serbestçe, matrakça ve alabildiğine özgür yorumlandığı bir mecra olmaya üçüncü sayısında da devam ediyor. Maceraya konu olan geleceğin popüler ancak metin ya da alt metin ayrımı yapmadan bomboş olarak niteleyebileceğimiz bir çizgiromanından hareketle, yazar Michele Medda’nın bu sefer gündemine aldığı ve hunharca taşladığı mevzu çizgiroman, özelinde de ana akım Amerikan çizgiromanı ekolü ve çizgiroman okuru.. ‘Kanlı canlı ve çizgiromanıyla aynı isimli bir karakter’den yola çıkılarak hazırlanan Çözücü hikayelerinin başarısından muzdarip, entelektüel çizgiromanların ısrarcı ve haliyle başarısız yayıncısı ego tatmini peşindedir. Yaşadığı ezikliğin ve hezimetin çıkış yolunu da sokaklarda kendine göre adaleti sağlayan bu gayet maço Çözücü karakterinin maskesinin düşürülmesinde görmekte, gizeminin ortadan kalkmasıyla da popüleritesinin söneceğine, ilginin kendi çizgiromanlarına kayacağına inanmaktadır. Alfa Ajansı’nın kapısını bu amaçla çalmasıyla bir...

2011-2012 yıllarında yazar Kieron Gillen'in dümene geçtiği 'Journey Into Mystery' serisinin o dönem odaklandığı Kid Loki karakteri... Kid Loki ve Dördüncü Duvar 2010 senesinin Marvel evrenine yayılan Siege - Kuşatma hikayesinde ölen Loki'nin diriltildiği bu yeniyetme halinden sevdiğim bir farkındalık durumu :)

Marvel evreninin dördüncü duvarı yıkmış diğer bir karakteri de She-Hulk... Bu çekici yeşil bayanla özdeşleşen John Byrne ile 1989 senesinde ikinci kez solo serisine (The Sensational She-Hulk) yelken açarken She-Hulk'ın uçuk güçlerine bir yenisi eklenir: Kurgusallığın farkındalığı yani dördüncü duvarı aşabilme! The Sensational She-Hulk #1 Serinin daha ilk kapağında kahramanımız okura 1982'de sonlanan ilk seriyi (The Savage She-Hulk) göstererek, 'Bunun ikinci şansları olduğunu ve bu sayıyı almadıkları takdirde gelip X-Men fasiküllerini yırtacağını' söylerken yepyeni ve eğlenceli bir dönemin de kapılarını aralıyordu... Kapaklardan okurla konuşmasına sıklıkla tanık olduğumuz Jennifer Walters’ın, iç sayfalarda da dördüncü duvara dair hoş dokundurmaları söz konusu... Mesela serinin anlatıcısını kovduğu şu paneller... She-Hulk fasikülün anlatıcısına 'Artık tarih oldun!' diyerek kapıyı gösterirken... Ya da sürekliliği sorguladığı aşağıdaki ka...

Bonelli’nin de dördüncü duvarı yıkıp aşmış bir karakteri varmış: Komik, eğlenceli, seksi ve tehlikeli hatun Legs... Nathan Never’da yan karakteri oynadığı dönemlerde hiç bahsedilmeyen bu durum, kendi serisine kavuşur kavuşmaz okura yansıtılıyor... Paneller Legs Weaver’ın birinci sayısından... Legs panel üst yazısını yerinden sökerken :) Legs okurla dertleşiyor... Panelden koparılıp bir köşeye atılan üst yazının müşterisini araması belki de çizgiroman için bir ilk! Umuyorum ki Presstij iki sayı çıkarıp, ağzımıza bir parmak bal çaldıktan sonra bu seriye ‘pess’ dememiştir...

Dördüncü duvarı yıkmış, kurgu olduğunun farkında olan ve artık işi deliliğe vurmuş bir çizgi karakterin sık kullandığı esprisi... Bullseye:    Deadpool, Deadpool, Deadpool... Ne kadar oldu görüşmeyeli? Deadpool:    Onaltıncı sayıdan beri... Nasıl gidiyor Bullseye? Deadpool:    Örümcek! N'aber ufaklık? Amazing Spiderman'in 611. sayısından beri görüşmüyorduk! Ve bir de ' Beni hiç ama hiç anlamıyorsunuz! ' umutsuzluğu... Spidey:    Hobgoblin'in balkabağı bombalarında bir fil sürüsünü yere serecek kadar bayıltıcı gaz varmış. Deadpool:    Eskilerden balkabağı bombasındaki bayıltıcı gaz hilesi. Tam da Altın Çağ'a özgü. Gayet Steve Ditko tarzı. Spidey:    Ne? Deadpool:    Hiç :(

Deadpool nevi şahsına münhasır bir karakter. Kurgu olduğunun farkında olan ve diğerlerine de beyhude bir şekilde yaşadıklarının gerçeklik olmadığını fırsat buldukça çıtlatan, artık işi deliliğe vurmuş bir garip oğlan. Onun bu durumu teknik olarak ‘Dördüncü Duvarı Yıkmak’ olarak adlandırılmakta... ‘Dördüncü Duvar’ en temelinde gerçek ile kurguyu ayıran sınır olarak tanımlanıyor. Daha teknik açıklamasını Vikipedi şöyle veriyor: Dördüncü duvar, üç yanı kapalı geleneksel proscenium tiyatrolarda izleyicilerin sahneyi gördükleri düşsel "duvar". İlk kez Denis Diderot tarafından dile getirilmiş olan kavram, 19. yüzyıl tiyatrosunda öne çıkan gerçekçilik akımıyla gelişmiştir. Gerçekçi tiyatroda yaygın biçimde kullanılan dördüncü duvar, kimi sanatçılarca dram ve güldürüye yardımcı bir araç olarak kullanılmaktadır. Dördüncü duvarı yıkmak ise bir tiyatro - sinema – televizyon - roman veya çizgiroman kurgusunda yer alan bir karakterin doğrudan izleyiciye veya okuyucuya hitap etmesi ve olay...